മനുഷ്യ ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളും കോർപറേറ്റ് ചൂഷണത്തിന് വിധേയപ്പെടുകയാണ്. ഇപ്പോൾ ഒരു സമ്മേളനത്തിലോ പ്രതിഷേധ യോഗത്തിലോ പങ്കെടുത്തവർ ആരൊക്കെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ രഹസ്യ പോലീസിന്റെ ആവശ്യമില്ല. നിയമപാലക സംവിധാനങ്ങൾ വാറന്റുമായി ഗൂഗിളിനെ സമീപിച്ചാൽ മതി. ഏതൊക്കെ തെരുവിൽ, ഏതൊക്കെ ഹാളിൽ, നിശ്ചിത സമയത്തിൽ ആരൊക്കെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു എന്ന് ഗൂഗിൾ കാട്ടികൊടുക്കും.
ഗൂഗിൾ ഫോണിലെ ലൊക്കേഷൻ ഡേറ്റ പ്രകാരമാണ് ഇത് നിർണയിക്കുന്നത്. നാം സ്മാർട്ട് ഫോൺ സ്വിച്ച് ഓഫ് ചെയ്താലും ഏഴ് സ്ഥലങ്ങളിൽ അത് തുറന്നിരിക്കും. ഒരു ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കനായ ജോർജ് ഫ്ലോയിഡിനെ വെളുത്ത പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ 2020 മെയ് മാസത്തിൽ ശ്വാസം മുട്ടിച്ചു കൊന്നതിനു ശേഷം രൂപപ്പെട്ട, ‘കറുത്തവരുടെ ജീവനും പ്രധാനമാണ്’ എന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ആളുകളുടെ മേൽ കേസ് ചുമത്തിയത് ഇപ്രകാരമായിരുന്നു. മെക്സിക്കൻ അമേരിക്കൻ അതിർത്തി അനധികൃതമായി കടന്നു വരുന്നവരെ മനസ്സിലാക്കാനും ഇപ്പോൾ ഈ നിരീക്ഷണ രീതിയാണ് അമേരിക്ക ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അതിർത്തി നിരീക്ഷണ വ്യവസായം (Border and surveillance industry-BIS) എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്നും മറ്റും അനധികൃതമായി കുടിയേറുന്നവരെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് ഇത്തരം ബിസ് കമ്പനികളാണ്. കുടിയേറിയ കുടുംബങ്ങളിലെ അംഗങ്ങളെ വേർപിരിക്കുക, തടവിലാക്കുക, നിരീക്ഷിക്കുക, വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുക തുടങ്ങിയ ചുമതലകളാണ് ഇവർ നടത്തുന്നത്.
ഊർജപ്രതിസന്ധിയുടെ ഘട്ടത്തിലാണ് മുതലാളിത്തം അതിന്റെ എല്ലാ സീമകളും മറികടന്നത്. ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനയുടെ സെക്രട്ടറി ജനറൽ നാല് എണ്ണ കമ്പനികളുടെ ലാഭാർത്തിയെ ഈയിടെ അപലപിക്കുകയുണ്ടായി. എക്സൻ മൊബീൽ, ഷെവറോൺ, ഷെൽ, ടോട്ടൽ എനെർജിസ് എന്നിവയാണ് ആ കമ്പനികൾ. ഈ നാല് എണ്ണ കമ്പനികളും കൂടി തലേ ദ്വൈപാദത്തേക്കാൾ അൻപത്തി ഒന്ന് ബില്യൺ ഡോളർ കൂടുതൽ ലാഭം നേടിയെന്ന് അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തി. ഉക്രൈൻ - റഷ്യ യുദ്ധം തുടങ്ങിയപ്പോൾ മുതൽ ഇന്ത്യൻ എണ്ണ കമ്പനികളും ലാഭം കൊയ്തു. റഷ്യയിൽ നിന്ന് എണ്ണ വാങ്ങുന്ന അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ മേൽ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ഉപരോധമേർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ ആ അവസരം ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. അന്താരാഷ്ട്ര വില മാനദണ്ഡമാക്കുന്ന ബ്രെന്റ് ഓയിൽ വിലയേക്കാൾ ബാരലിന് ആറ് ഡോളർ ഡിസ്കൗണ്ട് ഇന്ത്യയിലെ സ്വകാര്യ, പൊതുമേഖലാ എണ്ണ കമ്പനികൾക്ക് റഷ്യ കൊടുത്തു. ഒരു ദിവസം രണ്ടു ദശലക്ഷം ബാരൽ വരെ ഇറക്കുമതി നടത്തിയ കമ്പനികളുണ്ട്. ഒരു രൂപ പോലും ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ഈ കമ്പനികൾ കുറച്ചുകൊടുത്തുമില്ല. ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾ ലാഭം നേടിയതിന് ഒരു കണക്കുമില്ലെന്ന് ‘ദി ഇക്കോണോമിസ്റ്’ എഴുതിയിരുന്നു.
ഇപ്പോൾ ഭൂമിയും കടന്ന് ചൊവ്വയിലേക്ക് സഞ്ചാരികളെ കൊണ്ടുപോകാനുള്ള വാഗ്ദാനമാണ് എലോൺ മസ്കിന്റെ സ്പേസ് X മുന്നോട്ട് വക്കുന്നത്. ഇരുപത്തിഅഞ്ചര ട്രില്യൺ ഡോളറാണ് തങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ആസ്തി എന്നാണ് മസ്കിന്റെ കമ്പനികൾ അവകാശപ്പെടുന്നത് എന്ന് ജൂലൈ പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിലെ ന്യൂ!യോർക്ക് ടൈംസ് എഴുതുന്നു. അതായത് അമേരിക്കൻ സമ്പത് ഘടനയുടെ ആകെ ആസ്തിക്കൊപ്പം ഈ കമ്പനിയുടെ ആസ്തിയും എത്തുമെന്ന്. ഇപ്പോൾ ഇരുപത്തി അഞ്ച് ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ മൂല്യം വരുന്ന ഓഹരികളാണ് കമ്പനി വില്പനക്ക് പരസ്യപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ചൊവ്വയിലേക്ക് സഞ്ചാരികളെ എത്തിക്കും , അത് വഴി കമ്പനി നേടുന്ന ലാഭത്തിന്റെ ഒരു വിഹിതം തങ്ങൾക്കു ലഭിക്കും എന്ന വിശ്വാസമാണ് ഓഹരി വാങ്ങുന്നവരുടെ പ്രതീക്ഷ. എൻറോണിലെ ഓഹരി ഉടമകൾക്കുണ്ടായ ദുർഗതി ഓർത്തിരിക്കുക. ഒരു കമ്പനി ഏറ്റവും മാതൃകാപരമായി നടത്തുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമായി ബിസിനസ്സ് സ്കൂളുകളിൽ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നത് എൻറോണിനെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ്. എന്നാൽ കമ്പനിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡണ്ട് ഷെറോൺ വാഡ്കിൻസിന് ബാലൻസ് ഷീറ്റിൽ സംശയം തോന്നി. അവർ ചെയർമാൻ കെന്നത്ത് ലേയ്ക്ക് രണ്ടു കത്തുകൾ തയ്യാറാക്കി. പേര് വയ്ക്കാതെ കമ്പനിയുടെ പോസ്റ്റ് ബോക്സിൽ ഒരു കത്ത് നിക്ഷേപിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ കത്ത് ചെയർമാന് നേരിൽ കൊടുത്തു. എൻറോൺ അതിന്റെ ആസ്തികൾ പെരുപ്പിച്ചു കാണിച്ചുവെന്നും ബാധ്യതകൾ മറച്ചു വച്ചിരിക്കയാണെന്നും കമ്പനി ഏതു നിമിഷവും തകരുമെന്നും അവർ ഈ കത്തുകളിൽ എഴുതിയിരുന്നു.
കാര്യഗൗരവം മനസ്സിലാക്കിയ ചെയർമാൻ തന്റെ പക്കലുള്ള ഓഹരികൾ മുഴുവൻ കൂടിയ വിലക്ക് വിറ്റഴിച്ചു. ഒരു ഓഹരിക്ക് തൊണ്ണൂറ് ഡോളർ വച്ചാണ് വിറ്റത്. അദ്ദേഹം തുടർന്ന് ജീവനക്കാരുടെ യോഗം വിളിച്ചുകൂട്ടി അവരുടെ റിട്ടയർമെന്റ് ഫണ്ടും പെൻഷൻ ഫണ്ടും ഓഹരികളിൽ നിക്ഷേപിക്കാൻ നിർബന്ധിച്ചു. ഒരാഴ്ചക്കുള്ളിൽ കമ്പനിയുടെ സത്യം പുറം ലോകമറിഞ്ഞു. ഓഹരി വില തൊണ്ണൂറു ഡോളറിൽ നിന്ന് ഇരുപത്തി ഏഴു സെന്ററിലേക്ക് നിപതിച്ചു. ഒരു ഇന്റർവ്യൂവിൽ ഷെറോൺ വാഡ്കിൻസ് വെളിപ്പെടുത്തിയത് ഓഹരിയുടമകൾക്ക് അറുപത് ബില്യൺ ഡോളർ നഷ്ടപെട്ടുവെന്നാണ്. ഈ കമ്പനിയെ ഫണ്ട് ചെയ്തിരുന്ന സിറ്റി ഗ്രൂപ്പ്, ജെപി മോർഗൻ, ക്രെഡിറ്റ് ലിയോൺ, സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ തുടങ്ങിയ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് വൻ നഷ്ടമുണ്ടായി. അമേരിക്കയിലെ ഏഴാമത്തെ വലിയ കമ്പനി പാപ്പരായി. എന്നാൽ ചെയർമാൻ കെന്നത്ത് ലേയുടെ ആസ്തി അപ്പോഴേക്കും 230 ദശലക്ഷം ഡോളറായി ഉയർന്നിരുന്നു! മുതലാളിത്തത്തിന്റെ സ്വർണ നാവായ ഫോർബ്സ് മാസിക എഴുതുന്നത് ഓരോ വർഷവും 830 ബില്യൺ ഡോളറിനു തുല്യമായ ഓഹരിത്തട്ടിപ് നടക്കുന്നുവെന്നാണ്.
കൃഷി, വ്യവസായം, സേവന മേഖല എന്നിവപോലെ സമ്പദ് ഘടനയുടെ നാലാമത്തെ മേഖലയാണ് ആയുധ വ്യവസായം എന്ന് ഏർനെസ്റ് മണ്ടേൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. റഷ്യ-ഉക്രൈൻ യുദ്ധം അഞ്ചാം വർഷത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോഴും ജൂലായ് ഏഴ്, എട്ട് തീയതികളിൽ അങ്കാറയിൽ ചേർന്ന നാറ്റോ സഖ്യ സമ്മേളനം 70 ബില്യൺ യൂറോ ഉക്രൈന് ആയുധ സഹായമായി കൊടുക്കാനാണ് നിശ്ചയിച്ചത്. വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ ആയുധ വ്യവസായത്തിന് ഇത് ഊർജം നൽകും. സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് ഒരുമ്പെടാത്തത് ഇക്കാരണത്താലാണ്.
യു.എസ്. - ഇറാൻ യുദ്ധത്തിനുശേഷം ചെറുകിട ആയുധ വ്യാപാരത്തിനാണ് മോഹവില. കോടികൾ വില വരുന്ന ലോക്ക്ഹീദ്, നോർത്രോപ്പ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ഉത്പന്നങ്ങളെക്കാൾ എ.ഐ.യുടെ സഹായത്തോടെ കൃത്യമായി ലക്ഷ്യഭേദിയായ, കേവലം അരലക്ഷം ഡോളർ ചെലവ് വരുന്ന ഡ്രോണുകളാണ് ഫലപ്രദം എന്ന് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ സാങ്കേതിക വിദ്യയിൽ പേരെടുത്ത ആണ്ടുരിൽ എന്ന കമ്പനി ഈ യുദ്ധത്തിനുശേഷം എൺപത് ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഓഹരിയാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തിറക്കുന്നത്. കഴിഞ്ഞ കൊല്ലം അവരുടെ വിറ്റുവരവ് കേവലം രണ്ടു ബില്യനായിരുന്നു.
2026 ഫെബ്രുവരി 28 തീയതി അമേരിക്കയുടെ ഒരു ടോമഹോക് മിസൈൽ ഇറാനിലെ ഷാജാര തയ്യേബ എലിമെന്ററി സ്കൂളിൽ പതിച്ചു കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ 175 പേർ മരിച്ചു. തങ്ങളുടെ മിസൈൽ അല്ലെന്ന് അമേരിക്ക വാദിച്ചെങ്കിലും അഞ്ചു മാസത്തിനു ശേഷം അവർക്ക് സമ്മതിക്കേണ്ടി വന്നു.
അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ നിന്ന് പിൻവാങ്ങുന്ന വേളയിൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യം എം.ക്യൂ 9 ഡ്രോണുകൾ പ്രയോഗിക്കുകയുണ്ടായി. ഒരു വെളുത്ത ടൊയോട്ട കൊറോള കാർ കാബൂളിൽ കുറേ പാക്കറ്റുകളുമായി പലേടത്തും നിർത്തി പോകുന്നത് അവർ ശ്രദ്ധിച്ചു. ഡ്രൈവർ ബോംബ് പൊട്ടിച്ചിട്ട് ആല്മഹത്യക്ക് ഒരുങ്ങുകയാണെന്ന് അവർ ചിന്തിച്ചു. യു. എസ് കമ്മാൻഡോസ് ആ കാർ ചുട്ടു കരിച്ചു. സംയുക്ത പട്ടാള മേധാവി ജനറൽ മാർക്ക് മിലി ഈ ആക്രമണത്തെ അഭിനന്ദിച്ചു. എന്നാൽ ദീർഘ കാലം കാബൂളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു അമേരിക്കൻ സന്നദ്ധ, കാരുണ്യ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു കാർ ഓടിച്ചിരുന്നത്. കാറിലെ പാക്കറ്റുകൾ വെള്ളകുപ്പികളായിരുന്നു! മൂന്ന് ആഴ്ച കഴിഞ്ഞ് പെന്റഗൺ ഇത് സമ്മതിക്കുകയുണ്ടായി.
‘മനുഷ്യ ശരീരമാണ് കമ്പോളത്തിന്റെ അവസാന പോരാട്ട രംഗം’ എന്ന് ‘ഹ്യൂമൻ ബോഡി ഷോപ്’ എന്ന പ്രസിദ്ധ പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നുണ്ട്. മലയാളിയായ സരോജ രാധാകൃഷ്ണന്റെ കുടുംബം സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് കമ്പനിയായ നൊവാർട്ടീസുമായി, മരുന്നിന്റെ വിലക്കുറവിനു വേണ്ടി നടത്തുന്ന പോരാട്ടം ശ്രദ്ധേയമാണ്. ബ്രെസ്റ്റ് കാന്സറിന്റെ ഔഷധമായ റൈബോസൈക്ലിബ് ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നത് ഈ കമ്പനിയാണ്. അതിന് പ്രതിമാസം എഴുപതിനായിരം വില വരും. ഈ അസുഖം ബാധിച്ച സരോജ രാധാകൃഷ്ണൻ നിർബന്ധിത ലൈസൻസിങ് ഉപയോഗിച് ഇന്ത്യ ഈ മരുന്ന് നിർമ്മിക്കണമെന്ന് അധികൃതരോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ദുർലഭമായ മരുന്നുകൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ അടിയന്തിര സാഹചര്യത്തിൽ അവയുടെ ചേരുവ മനസ്സിലാക്കി നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഉല്പാദിപ്പിക്കാൻ മരുന്ന് കമ്പനികളെ അനുവദിക്കുന്ന ലോക വ്യാപാര സംഘടനയുടെ വ്യവസ്ഥയാണ് നിർബന്ധിത ലൈസൻസിങ്. പേറ്റന്റ് ഉള്ള കമ്പനിക്ക് ഒരു ചെറിയ പ്രതിഫലം കൊടുക്കണം എന്ന് മാത്രം. പ്രതിവർഷം രണ്ടു ലക്ഷം ബ്രെസ്റ്റ് കാൻസർ രോഗം ബാധിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ നിലവിലുള്ളപ്പോൾ 'അടിയന്തിര സാഹചര്യമില്ലെന്നാണ്' ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ചിന്റെ നിലപാട്. സരോജ ബാലകൃഷ്ണന്റെ മരണത്തിനു ശേഷവും കുടുംബം ആ പോരാട്ടം തുടരുകയാണ്. ഇക്കൊല്ലം സാമ്പത്തിക വർഷം അവസാനിച്ചപ്പോൾ നൊവാർട്ടീസിന്റെ ആകെ വരുമാനം അൻപത്തി ആറ് ബില്യൺ ഡോളറാണ്.
എയിഡ്സ് രോഗികളുടെ മരുന്നുകൾ വില കുറച്ചു വിറ്റിരുന്നത് സിപ്ല എന്ന ഇന്ത്യൻ കമ്പനിയായിരുന്നു. അതിന്റെ സാഹചര്യം ഇപ്രകാരമായിരുന്നു. ഇന്ത്യക്കാരനായ ഒരു ഗവേഷകൻ ഡോ.രാമറാവു സിപ്ലയുടെ ഉടമസ്ഥനായ ഡോ.ഹമീദിനെ ഒരു വസ്തുത ബോധ്യപെടുത്തിയിരുന്നു. എഛ്.ഐ.വി രോഗികൾക്കുള്ള അസാഡോതൈമിഡിൻ എന്ന ഔഷധത്തിന്റെ കെമിക്കൽ സിന്തെസിസ് താൻ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും സിപ്ല അത് ഉല്പാദിപ്പിക്കണമെന്നുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭ്യർത്ഥന. ഇതേ മരുന്നു ഒരു അമേരിക്കൻ ഫർമസ്യൂട്ടിക്കൽ കമ്പനി ബറോസ് വെൽകം ഉത്പാദിപ്പിച്ചു വിറ്റിരുന്നത് ഒരു രോഗിക്ക് ഒരു വർഷത്തേക്ക് എണ്ണായിരം ഡോളറിനായിരുന്നു. സിപ്ല ഈ മരുന്ന് ഉല്പാദിപ്പിക്കാമെന്ന് ഡോ. രാമറാവുവിനെ അറിയിച്ചു. അമേരിക്കൻ കമ്പനി വിൽക്കുന്നതിന്റെ പത്തിലൊന്ന് വിലക്ക് വില്കാമെന്നും അറിയിച്ചു. അതായത് ഒരു ദിവസം രണ്ടു ഡോളറിന്! സിപ്ലയുടെ ഈ മരുന്നാണ് ആഫ്രിക്കയിലെ ലക്ഷക്കണക്കിന് എയ്ഡ്സ് രോഗികൾക്ക് തുണയായത്.
മൂന്നു വർഷം കഴിഞ്ഞ് മൂന്നു മരുന്നുകൾ സംയോജിപ്പിച്ചു വളരെ ഫലപ്രദമായ ഒരു ആന്റി റെട്രോവൈറൽ തെറാപ്പിയും സിപ്ല വികസിപ്പിച്ചു. മൂന്ന് ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികളാണ് ഈ മൂന്നു മരുന്നുകൾ അപ്പോൾ ഉല്പാദിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത്. ഒരു വർഷം ഒരു രോഗിക്ക് വേണ്ട മരുന്നിന്റെ വില 12000 ഡോളറായിരുന്നു . 'ഡോക്ടർസ് വിതൗട് ബോർഡേഴ്സ്' എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടന സിപ്ളയുമായി നടത്തിയ ചർച്ചയിൽ ഈ മൂന്ന് മരുന്നുകളുടെ കൊക്റ്റൈൽ കേവലം 350 ഡോളറിന് വീതം കൊടുക്കാമെന്ന് ധാരണയായി. ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് ഇപ്രകാരം എഴുതി." നിരവധി ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികൾ മരുന്ന് വില കുറക്കാൻ നിർബന്ധിതമാകുന്ന തരത്തിൽ ഒരു ഇന്ത്യൻ കമ്പനി ആഫ്രിക്കയിലെ എയ്ഡ്സ് രോഗികൾക്ക് ഒരു രോഗിക്ക് ഒരു വർഷം എന്ന കണക്കെ 350 ഡോളറിന് ട്രിപ്പിൾ തെറാപ്പി കൊക്റ്റൈൽ ഡ്രഗ് വിൽക്കാൻ ഡോക്ടർമാരുടെ സംഘടനയോട് സമ്മതിച്ചിരിക്കുന്നു". ഈ വാർത്ത പാശ്ചാത്യ മരുന്ന് കമ്പനികളെ ഉലച്ചു. മുപ്പത്തി ഒൻപത് ബഹുരാഷ്ട്ര ഔഷധ കമ്പനികൾ ചേർന്ന് ട്രിപ്സ് കരാർ സൗത് ആഫ്രിക്കയും സിപ്ലയും ലംഘിച്ചുവെന്ന് ആരോപിച് പിന്നീട് നിയമയുദ്ധമായിരുന്നു.
ഒരു ന്യൂനപക്ഷത്തിന്റെ സ്വാർത്ഥ താല്പര്യങ്ങളുടെ നഗ്നത മറയ്ക്കുന്ന അത്തിഇല കൊണ്ടുള്ള ഉടയാടയാണ് മുതലാളിത്തം എന്ന് പോൾ.എം. സ്വീസി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു ബഹുരാഷ്ട്ര ആഡിറ്റ് കമ്പനിയായ ഏണെസ്റ് ആൻഡ് യങിൽ ജോലിചെയ്യവേ കുഴഞ്ഞു വീണു മരിച്ച ഇരുപത്തി ആറുകാരിയായ ചാർട്ടേഡ് അക്കൗണ്ടന്റ് അന്നാ സെബാസ്റ്റിൻറെ അമ്മ അനിത സെബാസ്റ്റ്യൻ കമ്പനിക്ക് എഴുതിയ കത്തിൽ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു," രാവ് ഏറെ ചെല്ലുവോളം, വാരാന്ത്യത്തിൽ പോലും അവൾക്ക് പണിയെടുക്കേണ്ടിവന്നു. അവളുടെ മാനേജർ ക്രിക്കറ്റ് മത്സരമുള്ളപ്പോൾ അവൾക്ക് ജോലി നിശ്ചയിച്ചു കൊടുക്കുന്നത് അത് കഴിഞ്ഞാവും, അതും അവളുടെ സമ്മർദ്ദം കൂട്ടി".
അന്നാ സെബാസ്റ്റിൻറെ സംസ്കാരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഒരു പ്രതിനിധിയെപോലും കമ്പനി അയച്ചില്ലെന്ന് ആ ഭവനം സന്ദർശിച്ച ഈ ലേഖകനോട് അന്നയുടെ പിതാവ് പറഞ്ഞു. എറണാകുളത്ത് തന്നെ ഒരു കമ്പനി ജീവനക്കാരെ ആദരിച്ചത് ഇപ്രകാരമാണ്. “കൊറോ ഹെൽത്തിലെ ജീവനക്കാരെല്ലാം ഇപ്പോൾ തന്നെ സീറ്റിൽ നിന്ന് എഴുനേറ്റുപോകണം, കമ്പനി അടക്കുകയാണ്’. പുതിയ നിയമങ്ങൾ, പുതിയ നീതികൾ!
